Dieta cud

Wiele sprzedawanych w Polsce wyrobów spożywczych to „mleko prosto od krowy", „majonez babuni" czy „szynka domowa", ale tylko z nazwy. W PRL zamiast czekolady były wyroby czekoladopodobne, a teraz zamiast masła, sera i szynki są produkty masłopodobne, seropodobne i szynkopodobne.

To, czego konsument oczekuje, może znacznie odbiegać od tego, co otrzymuje. Inspekcja handlowa podczas kontroli przeprowadzonej pod koniec 2007 r. odkryła, że to, co sprzedawano jako „ćwiartkę kurczaka" było jedynie nogą kurczaka, „polędwica drobiowa z warzywami" okazała się „blokiem drobiowym homogenizowanym", a „pasztet z indyka" był zrobiony z „oddzielonego mechanicznie mięsa z kury".

Bicz na oszustów
Wszystko zależy od tego, jak precyzyjna i restrykcyjna będzie nowa ustawa, przed którą broni się żywnościowe lobby. Nowelizacja przewiduje, że kontrolerzy będą mogli podać do publicznej wiadomości firmy, które działają nieuczciwie. Byłaby to najskuteczniejsza kara, bo oszustom groziłyby znaczne straty, a nawet bankructwo. - W ten sposób można by wyeliminować z rynku nieuczciwych producentów - mówi Mieczysław Leśniak, zastępca wojewódzkiego inspektora Inspekcji Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Warszawie. A jest ich naprawdę wielu.
Jakość aż 13 proc. skontrolowanych w 2007 r. wyrobów była niezgodna z przepisami i deklaracją producenta - podaje Inspekcja Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Najczęściej kwestionowano jakość ryb i przetworów rybnych (35 proc. skontrolowanych produktów), serów topionych (30 proc.), napojów bezalkoholowych (26 proc.), przetworów zbożowych (21 proc.), fermentowanych napojów winiarskich (19 proc.) i makaronów (18 proc.). Prawie 20 proc. dostępnego na rynku mięsa pochodzi z nielegalnej produkcji. Wkrótce może być jeszcze gorzej, bo coraz bardziej drożeją produkty rolne. Nawet tłuszcze stają się towarem na wagę złota. Słoniny nie można już kupić za mniej niż 6 zł za kilogram. W podobnej cenie jest oferowana szynka z kością.

 

 

 Krynica ze studni

 

Podrabianie żywności jest nie tylko polską specjalnością. W Wielkiej Brytanii fałszuje się 10 proc. produktów spożywczych, szczególnie drogich i ekskluzywnych - wynika z badań Food Standards Agency. Do niedawna najczęściej podrabiany był pochodzący z Indii ryż basmati, uważany za odmianę najbardziej szlachetną. Gdy wprowadzono badania DNA, okazało się, że aż 60 proc. produktów sprzedawanych jako basmati zawiera znacznie tańszy ryż innego typu. Składniki niezgodne z recepturą zawierają szynka parmeńska i grecka oliwa z oliwek. Łosoś może się częściowo składać ze znacznie tańszego mięsa pstrąga tęczowego. Kurczaki sprzedawane w supermarketach zawierają nawet w 55 proc. wody.

Żywność jest fałszowana od czasu, gdy zaczęto ją produkować. W sklep ezoteryczny starożytności barwiono i aromatyzowano wino. W czasach Pliniusza do ziaren pieprzu dodawano jagody jałowca. W XIX wieku zaczęto fałszować wszystkie artykuły spożywcze. Aby zagęścić śmietanę, dodawano do niej mąkę albo kredę. Masło produkowano z margaryny, nawet tej uzyskiwanej z tłuszczu padłych zwierząt. W kawiarniach i herbaciarniach montowano w zlewach specjalne sitka, w których zbierano fusy. Po wysuszeniu aromatyzowano je i sprzedawano jako herbatę kaukaską lub batumską o „niepowtarzalnym aromacie".
W garkuchniach podawano koninę, o czym klienci oczywiście nie wiedzieli. Jako koniaki sprzedawano mieszaninę rumu, wina, karmelu i tzw. esencji koniakowej. Marmoladę wytwarzano z pulpy jabłkowej, a kwas chlebowy uzyskiwano z kwasu winnego. Podrabiano nawet wodę. Mineralna w syfonach pochodziła z „krynicy", czyli ze studni, a czasem nawet wprost z Wisły. Pod tym względem akurat nic się nie zmieniło, bo nadal się zdarza, że jako wodę mineralną sprzedaje się zwykłą kranówkę.Mleko bez krowy

W PRL przedłużano termin przydatności mleka do spożycia, dodając do niego proszek do prania, a żeby nie skwaśniało - dodawano sodę. Dziś producenci żywności, chcąc oferować jak najniższe ceny, stosują różne, często nieuczciwe zabiegi. Robią tak, bo czują się bezkarni. Mleko i kefir są przygotowywane z proszku, a do produkcji taniego keczupu zamiast koncentratu pomidorowego używa się trzy razy mniej stężonego przecieru pomidorowego (standardowo ketchup składa się w 60 proc. z koncentratu). Reszta to tzw. zagęszczacz (mieszanka wody ze skrobią) i cukier.
Dawniej z kilograma mięsa pośladkowego otrzymywano 70-80 dag wędlin, dziś - 1,3 kg, a niektóre firmy są w stanie uzyskać z tego nawet 2 kg szynki. Takie cuda uzyskuje się dzięki wstrzykiwaniu do mięsa tzw. solanki - mieszanki soli, azotanów i azotynów, „sklejanych" preparatami soi, skrobi i wyciągu z alg morskich, żeby nie wyciekły. To dlatego najtańsza szynka kosztuje około 13 zł zamiast 30 zł. Oprócz rożnych „uszlachetniających" dodatków zawiera 20 proc. tłuszczu. Jeszcze więcej tłuszczu mają „chude" parówki - aż 30 proc. Z etykiety kiełbasy studenckiej (Zakłady Mięsne Mazury) wynika, że tylko 33 proc. jej masy stanowi mięso wołowe. Na pozostałe 2/3 składają się tłuszcz wieprzowy, woda, skórki wieprzowe, sól, skrobia ziemniaczana, proszek serwatkowy, ekstrakty przypraw naturalnych.
Zawyżana jest waga produktów, a ich skład podawany na etykietach opakowań jest niezgodny z faktyczną zawartością. Źle oznakowany jest co trzeci artykuł spożywczy - wynika z kontroli przeprowadzonej przez Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. Prowadzą makarony i przetwory mięsne. Aż 66 proc. badanych produktów tego typu było źle oznakowanych. W wypadku ryb było to 55 proc., octu - 53 proc., fermentowanych napojów winiarskich - 48 proc., a pieczywa - 45 proc. Na przykład w „dorszu w galarecie" kontrolerzy znaleźli mięso z czarniaka, w konserwie „węgorz morski" zamiast węgorza był pałasz, a w „paluszkach krabowych" znajdował się jedynie dodatek „ekstraktu z kraba".Konsument w malinach
W supermarkecie nie ma co szukać soków „wyciskanych ze świeżych owoców". Te sprzedawane w kartonach są wytwarzane z pulpy z podsuszonych owoców. Sok malinowy Herbapolu (Owocowa Spiżarnia) ma jedynie smak, barwę i zapach malin. Jego główna zawartość to zagęszczone soki z aronii i czarnej marchwi. Producent uważa, że nie jest to wpuszczanie klienta w maliny. W podobny sposób powstaje coraz więcej artykułów spożywczych, bo konsumentów nie obchodzą kulisy procesu produkcyjnego. szynka bezmięsna Karmin, najbardziej popularny barwnik spożywczy, jest otrzymywany z odwłoków insektów (Dactylopius coccus Costa) zbieranych w Peru i na Wyspach Kanaryjskich, które po wysuszeniu są mielone na proszek. Do wyprodukowania pół kilograma karminu potrzeba 70 tys. insektów. Dodaje się go do jogurtów, lizaków, cukierków czy owocowego nadzienia do ciast.
- Dziś można już wyprodukować szynkę bez grama mięsa - mówi Krzysztof Wierzbicki, prezes firmy Agnex, dystrybutora dodatków do żywności, konserwantów, barwników i przypraw. Taka szynka już niedługo znajdzie się w sprzedaży, prawdopodobnie jako dodatek do pizzy. Smacznego!Glazurowane ryby

Ryby są pokrywane warstwą lodu chroniącą je przed wysychaniem podczas transportu i przechowywania. Stanowi ona do dwudziestu kilku procent ich masy, a nie powinna przekraczać 10 proc. Cena za kilogram takiej „glazurowanej ryby" często obejmuje także zamrożoną wraz z nią wodę. Niektórzy producenci konserw zwiększają ilość wody kosztem zawartych w puszce ryb. W sardynkach konserwowych podczas kontroli inspekcji handlowej stwierdzono 18 proc. wody (nie powinno być jej więcej niż 8 proc.).Wino marki Wino

Nagminnie podrabiane są markowe trunki, takie jak Scotch whisky, Bacardi, Armaniac, Metaxa i Stock, do których jest dolewana zwykła wódka. Francuskie koniaki fałszowane są dodatkiem ekstraktów dębowych i waniliowych oraz karmelu. Wino podrabia się przez dosładzanie, dokwaszanie, dodawanie glicerolu, glikolu oraz substancji barwiących i smakowych.

 

Zbigniew Wojtasiński, Małgorzata Zdziechowska

Wprost (1.09.2008)

 

Źródło: http://www.dieta.pl/nowosci/ciekawostki/czy_wiesz_co_jesz-332.html